Autor: Ewa Mazur

Nie żałuj służącej ścierek, bo będzie czyścić komody kołnierzykami pana… – wykład

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zaprasza na wykład dr Anety Aleksandry Dudy zorganizowany przez Koło Historii Kultury Materialnej XIX wieku Secesja, pt.

„Nie żałuj służącej ścierek, bo będzie czyścić komody kołnierzykami pana…”. O niewdzięcznej pracy służby w XIX i XX w., trudach wydawania poleceń przez panie i pośrednictwie św. Zyty – opowieść z prasy i korespondencji ziemiańskiej wysnuta

Zamek Książąt Pomorskich w Słupsku
18 kwietnia 2026 (sobota), godz. 12:00

Niełatwo było pracować jako służąca w XIX w., natomiast panie domu uważały, że zdecydowanie trudniej jest być osobą wydającą polecenia i sprawdzającą ich wykonanie. W 1867 r. w artykule: „Rzecz o służących” autorka podpisana jako Filipina przekonywała:  „ciężkie jest próżnowanie przyzwoite, nie wiodące na pokuszenie, bez kieliszka i hałasów. (…) Pani domu potrafi spokojnie, bez cudzego zgorszenia próżnować, ale żadna ze służących nie byłaby w stanie sprostać obowiązkom towarzyskim i owemu próżnowaniu, tak jest wymagające, nużące i wymagające wielkiego samozaparcia”.

Panie domu nie mogły zrozumieć, jak można lenić się przez pół godziny w ciągu dnia, pracując od świtu do zmierzchu, rozmawiać ze stróżem i woziwodą, w chwili wyjścia po sprawunki na targ czy domagać się wychodnego raz na tydzień. Ogromne marnotrawstwo czasu! Dlaczego służąca nie jest zadowolona ze spania w składziku czy w kuchni, gdzie myszy pojawiają się tylko niekiedy, a liczne szpary pojedynczych okien pozwalają na stały dopływ świeżego powietrza, zwłaszcza w zimie? A dlaczego pani dostaje palpitacji i „globusa”, kiedy zobaczy, że jej służąca szoruje rodowe srebra adamaszkową serwetą z monogramem? Przecież ma ich 64 do kompletu porcelany, więc ta jedna… Jak więc widzimy, na  zagadnienie służby domowej należy spojrzeć znacznie szerzej, niż mogłoby się to wydawać…

Amedeo Modigliani (1884-1920). Włoski artysta w Paryżu – wykład

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zaprasza na spotkanie z cyklu
„Forum sztuki i artystów – wykłady z historii sztuki”

LUCJAN HANAK

wykład pt.

Amedeo Modigliani (1884–1920). Włoski artysta w Paryżu

11 kwietnia 2026 (sobota), godz. 11:00
W ZAMKU KSIĄŻĄT POMORSKICH
W SALI RYCERSKIEJ

Wstęp wolny

Jak pisze Lucjan Hanak: „wykład będzie opowieścią na temat twórczości Amedeo Modiglianiego (ur. 1884 w Livorno – zm. 1920 w Paryżu), włoskiego artysty tworzącego w Paryżu i na południu Francji. Omówiony zostanie jego dorobek w dziedzinie malarstwa, rysunku, rzeźby. Zostanie też omówiony jego portret Leopolda Zborowskiego (1889–1932), polskiego marszanda dzieł sztuki w Paryżu. Sztuka Amedeo Modiglianiego będzie również zaprezentowana na tle artystów z jego epoki tzn.: Ernsta Ludwiga Kirchnera, Wilhelma Lehmbrucka, Augusta Macke, Henri Matisse’a, Pauli Modersohn-Becker, Henri de Toulouse-Lautreca, Pabla Picassa, Egona Schiele oraz innych autorów”.

Moje dzieciństwo w ZSRR – wykład

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku
zaprasza na wykład w ramach cyklu
„Spotykamy się w Czerwonym Spichlerzu”

„Moje dzieciństwo w ZSRR”

13 kwietnia 2026 (poniedziałek), godz. 17:00
Czerwony Spichlerz
ul. Szarych Szeregów 12

WSTĘP WOLNY!

Będzie to połączenie historycznej analizy i opowieści z pierwszej ręki o życiu w ZSRR, gdzie radość szła w parze z tragedią, a prawda z kłamstwem. Życie w zniewolonym społeczeństwie, uwięzionym między propagandą a bezprawiem, o świadomych i nieświadomych próbach walki z reżimem. Nie chodzi tu jednak tylko o smutek, to opowieść o dzieciństwie i dorastaniu, o wietrze zmian…

Wykład poprowadzi Vladyslava Diachenko, adiunkt w Dziale Edukacji i Promocji MPŚ.

Serdecznie zapraszamy wszystkich zainteresowanych historią!

Spotkanie odbywa się w ramach cyklu „Spotykamy się w Czerwonym Spichlerzu”, który prezentuje m.in. sylwetki ciekawych mieszkańców Słupska i Pomorza, a także wydarzenia, historię i tradycje związane z miastem i regionem. Wydarzenie współorganizowane ze Słupskim Uniwersytetem Trzeciego Wieku im. Urszuli Wyrwy.

Etno Młyn. Energia z tradycji – spotkanie XVII: Pisanka

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku serdecznie zaprasza na cykl spotkań edukacyjnych

Etno Młyn. Energia z tradycji
spotkanie XVII: Pisanka

Jajko to znany w wielu kulturach świata symbol płodności, słońca, metafora życia, odradzania się przyrody, znak związany z wiosennym przesileniem słonecznym. W ludowych wierzeniach zwyczaj barwienia i zdobienia jaj we wzory solarne, roślinne, zoomorficzne i geometryczne stanowił szczególny element praktyk magicznych mających zagwarantować szczęście, zdrowie, płodność ludziom i zwierzętom oraz zapewnić ciągłość świata.

Dziś pierwotne znaczenia tych rytuałów zatarły się, ale zwyczaj tworzenia pisanek wciąż trwa i cieszy się niegasnącym zainteresowaniem. Równolegle do dawnych technik, zgodnych z poszczególną tradycją regionów, powstają coraz to bardziej oryginalne sposoby zdobienia jaj. Nowe wzornictwo i zastosowanie współczesnych materiałów pozwalają wkraczać rękodzielnikom w nieznane dotąd obszary twórczości oraz znaczeń, symboli, wartości.

Zapraszamy na drugą odsłonę tegorocznej edycji programu Etno Młyn. Energia z tradycji, której przyświeca idea etnodizajnu. Już w najbliższą sobotę, 28 marca, będziemy czerpać wzory z tradycji ludowej oraz tworzyć ich współczesne interpretacje. Stworzymy malowaną pisankę inspirowaną haftem kaszubskim. Poprzez mikroświat twórczych poszukiwań poprowadzi nas Karolina Sobień – artystka, dizajnerka, autorka Pracowni Bańka, komponująca i wytwarzająca dekoracje wnętrz według autorskich koncepcji zdobniczych oraz inspirowane wzornictwem regionalnym.

Spotkanie rozpoczniemy od prelekcji: Plastyka obrzędowa. Od magii do etnodizajnu.

termin: 28 marca 2026 roku (sobota), godz. 10:00-16:00
miejsce: Młyn Zamkowy w Słupsku
prelekcja: Plastyka obrzędowa. Od magii do etnodizajnu.. (Magdalena Lesiecka)
warsztaty rękodzielnicze: tworzenie pisanek (Karolina Sobień, Pracownia Bańka)
koszt: 80 zł
zapisy: pod numerem telefonu: 795 100 274 lub mailowo: magdalena.lesiecka@muzeum.slupsk.pl

Serdecznie zapraszamy!

BITWA JUTLANDZKA 1916 – wykład

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zaprasza na spotkanie z cyklu
„Służby mundurowe, historia i technika”

WOJCIECH WACHNIEWSKI

wykład pt.

BITWA JUTLANDZKA 1916

21 marca 2026 w sobotę o godz. 12:00
w Zamku Książąt Pomorskich
w Sali Rycerskiej

Wstęp wolny

Jak pisze Wojciech Wachniewski: „bitwa jutlandzka była największą bitwą morską pierwszej wojny światowej. Doszło do niej przypadkiem. Bitwa zawiodła wszystkie rachuby zwolenników drednotów, choć aż 44 takie okręty wzięły w niej udział. Niemcy stracili w akcji m.in. mały pancernik i krążownik liniowy, zbudowane na Pomorzu – tj. w Szczecinie i Gdańsku. Do bitwy jutlandzkiej zapewne nigdy by nie doszło, gdyby dziesięć lat wcześniej nie zbudowano w Anglii pierwszego drednota (który sam w Bitwie jutlandzkiej nie uczestniczył). Brytyjczycy stracili w akcji m.in. najnowszy, (a nieco później także historycznie pierwszy), ze swoich krążowników liniowych. Dowódca sił brytyjskich w bitwie, cudem ocalał z katastrofy na Morzu Śródziemnym w czerwcu 1893 roku, natomiast dowódca niemieckich sił rozpoznawczych słynął ze swej awersji do tzw. roboty sztabowej. Bojową linię niemiecką podczas bitwy przed Skagerrakiem, czyli tej bitwy, przez pewien czas prowadził – ten «SMS SCHLESWIG-HOLSTEIN»”.

WARSZTATY TWORZENIA PALM WIELKANOCNYCH

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zaprasza osoby indywidualne oraz grupy zorganizowane na

WARSZTATY TWORZENIA PALM WIELKANOCNYCH

Niedziela Palmowa rozpoczynająca Wielki Tydzień obchodzona jest na pamiątkę przyjazdu Jezusa do Jerozolimy. Wtedy to ludzie witali Go wachlując liśćmi palm i rzucając Mu je pod nogi. Zwyczaj ten bardzo szybko został przyjęty w wielu krajach chrześcijańskich, ale w żadnym innym kraju nie jest tak celebrowany jak w naszym.

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zaprasza osoby indywidualne oraz grupy zorganizowane na coroczne warsztaty wielkanocne, których tematem są palmy wielkanocne.

Uczestnicy poznają świąteczne zwyczaje związane z palmami, historię ich powstawania, dawne materiały wykorzystywane przy ich tworzeniu, a także ciekawostki z nimi związane.

Każda z osób wykona palmę, która po warsztatach stanie się jej własnością. Palmy będą tworzone z krepiny, taśmy florystycznej i drutu.

Zajęcia dla osób indywidualnych odbędą się w dwóch terminach:

– 25 marca 2026 (środa), godz. 17:00
– 26 marca 2026 (czwartek), godz. 17:00

w Czerwonym Spichlerzu w Słupsku, ul. Szarych Szeregów 12

Koszt uczestnictwa 30,00 zł/os. (w tym instruktor i materiały)

Prowadzenie: Joanna Rutkowska, kierownik Działu Edukacji i Promocji MPŚ.

Obowiązują zapisy.

Informacje oraz zapisy pod numerem telefonu 601 142 441 lub mailowo j.rutkowska@muzeum.slupsk.pl

Istnieje również możliwość przeprowadzenia zajęć dla grup zorganizowanych w innych terminach.

Serdecznie zapraszamy!

Czytanie Kaszub – rozmowy o poezji kaszubskiej: Adela Kuik-Kalinowska

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zaprasza na 

Wieczór poezji Adeli Kuik-Kalinowskiej w ramach cyklu
Czytanie Kaszub – spotkanie 35

19 marca 2026 (czwartek), godz. 17:00
Czerwony Spichlerz

WSTĘP WOLNY!

Prof. dr hab. Adela Kuik-Kalinowska jest literaturoznawczynią specjalizującą się w kaszubistyce, pomorzoznawstwie, ale też literaturze XIX i XX w., związaną z Uniwersytetem Pomorskim. Od lat współpracuje także z Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, m.in. przy organizacji cyklicznych sympozjów „Chrześcijaństwo na Pomorzu”.

Jako poetka zadebiutowała w 2018 tomikiem „Z pòla dodóm / Ze świata w dom.” Jej twórczość jest doceniana przez szerokie grono odbiorców – Pani Profesor została m.in. laureatką Kaszubskiej Nagrody Literackiej.

19 marca to nie data przypadkowa – spotkanie odbywa się w Dniu Jedności Kaszubów. Wieczór poezji w Czerwonym Spichlerzu zamyka tegoroczne obchody organizowane przez akademickie Koło Kaszubskie Uniwersytetu Pomorskiego w Słupsku.

Małe przedmioty, wielkie historie. Dzieciństwo w PRL – wystawa czasowa

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zaprasza na wystawę czasową

Małe przedmioty, wielkie historie. Dzieciństwo w PRL

Biały Spichlerz
Sala im. Barbary Zielińskiej
ul. Szarych Szeregów 12
13 marca – 25 października 2026

wernisaż: 13 marca 2026 (piątek), godz. 17:00

Czy zabawka może opowiedzieć historię dzieciństwa? Czy szkolny fartuszek, piórnik lub gra planszowa mogą przywołać wspomnienia sprzed kilkudziesięciu lat? Na te pytania odpowiada wystawa „Małe przedmioty, wielkie historie. Dzieciństwo w PRL”, którą będzie można oglądać w sali wernisażowej Białego Spichlerza.

Ekspozycja przenosi zwiedzających w świat dzieciństwa w Polsce drugiej połowy XX wieku. Poprzez zabawki, przybory szkolne i codzienne przedmioty najmłodszych opowiada o realiach dorastania w czasach PRL – o marzeniach, obowiązkach szkolnych, zabawie i dziecięcej wyobraźni.

Na wystawie zaprezentowanych zostanie około 300 eksponatów pochodzących  z różnych dekad PRL. Przedmioty te pokazują świat dzieciństwa kształtowany przez ograniczoną dostępność towarów, prostotę form i ogromną rolę kreatywności w codziennej zabawie.

Ważnym elementem ekspozycji są fotografie dzieci z zabawkami, które towarzyszą prezentowanym obiektom. Zdjęcia te nadają wystawie osobisty i sentymentalny charakter, przywołując wspomnienia znane wielu odwiedzającym z własnego dzieciństwa.

Większość prezentowanych obiektów pochodzi ze zbiorów Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach – jednego z najważniejszych w Polsce ośrodków dokumentujących historię zabawy i dzieciństwa.

Wystawa została zaprojektowana jako przestrzeń wspomnień i międzypokoleniowego spotkania. Starsi odwiedzający odnajdą w niej fragmenty własnego dzieciństwa, natomiast młodsze pokolenie będzie miało okazję zobaczyć, jak wyglądał świat codzienny ich rodziców
i dziadków.

Ekspozycja uzupełniona zostanie o program edukacyjny skierowany do rodzin, dzieci i młodzieży, obejmujący warsztaty, zajęcia muzealne oraz wydarzenia towarzyszące.

„Małe przedmioty, wielkie historie” to opowieść o tym, że nawet najmniejsze przedmioty mogą kryć w sobie wielkie emocje i wspomnienia.

Kuratorem wystawy jest Joanna Rutkowska, kierownik Działu Edukacji i Promocji MPŚ.

Bilet wstępu tylko na tę jedną wystawę: 12,00 zł.
Bilet wstępu do całego Białego Spichlerza, w tym na tę wystawę: według cennika.

Serdecznie zapraszamy!

Vlastimil Hofmann – mistrz secesji – wykład

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku
zaprasza na kolejne spotkanie z cyklu Forum Sztuki i Artystów

Vlastimil Hofmann – mistrz secesji

14 marca 2026 (sobota)
godz. 11:00
Biały Spichlerz
ul. Szarych Szeregów 12

Tym razem opowiemy o twórczości Vlastimila Hofmanna – jednego z najwybitniejszych uczniów Jacka Malczewskiego i niestrudzonego propagatora spuścizny sztuki młodopolskiej.

Urodzony w 1881 roku w Karlinie/Pradze (współcześnie Czechy) artysta już w wieku 15 lat rozpoczął studia w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem m.in. Jacka Malczewskiego, Leona Wyczółkowskiego, Jana Stanisławskiego. Cztery lata później – w roku 1899 przeniósł się do paryskiej Ẻcole des beaux-arts, gdzie kontynuował naukę w klasie Jeanna Gérôme’a. Jego błyskawicznie rozwijająca się kariera sprawiła, że już w roku 1907 został przyjęty do grona secesjonistów wiedeńskich.

Vlastimil Hofmann zmarł w 1970 roku w Szklarskiej Porębie. Pozostawił po sobie niezliczoną ilość obrazów, rysunków czy szkiców. Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku posiada w swoich zbiorach trzy dzieła tego artysty.

Serdecznie zapraszamy!

Wstęp wolny.

Wykład poprowadzi Anna Sujecka – historyk sztuki pracująca na co dzień w Dziale Historyczno-Artystycznym MPŚ.

Zapomniane pomorskie założenia dworsko-parkowe – wykład

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zaprasza na kolejną prelekcję z cyklu

„Spotykamy się w Czerwonym Spichlerzu”

2 marca 2026 r. (poniedziałek) o godzinie 17.00
na pierwszym piętrze Czerwonego Spichlerza

WSTĘP WOLNY!

Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku zaprasza na spotkanie z Panem Profesorem Zbigniewem Sobiszem, który wygłosi wykład „Zapomniane pomorskie założenia dworsko-parkowe”. Pan Profesor jest znanym i lubianym słupskim naukowcem, Kierownikiem Zakładu Botaniki i Ochrony Przyrody Uniwersytetu Pomorskiego. Słupszczanie znają go także ze spacerów po mieście, podczas których ze swadą opowiada nie tylko o rodzimej roślinności. Na imprezach w Muzeum Kultury Ludowej Pomorza  Swołowie oblegany jest jako „Profesor Ziółko”, a oprócz tego był autorem wystaw prezentowanych w Spichlerzu Richtera.

Jego postać jest gwarantem, że wykład będzie niezwykle ciekawy.

Spotkanie odbywa się w ramach cyklu „Spotykamy się w Czerwonym Spichlerzu”, które prezentuje m.in. sylwetki ciekawych mieszkańców Słupska i Pomorza, a także wydarzenia, historię i tradycje związane z miastem i regionem. Wydarzenie współorganizowane ze Słupskim Uniwersytetem Trzeciego Wieku im. Urszuli Wyrwy.