Karta z historii Pomorza – 20 VIII 1265 – Nadanie praw miejskich Słupskowi

Dzisiaj (20 sierpnia 2026) mija 761 lat od nadania praw miejskich Słupskowi. Chronologicznie tych pierwszych, gdyż jak dowiedli historycy, miasto było lokowane dwukrotnie. Po raz pierwszy nasz gród otrzymał prawa miejskie właśnie 20 sierpnia 1265 roku z rąk przebywającego wtedy tutaj czasowo księcia gdańskiego Świętopełka II Wielkiego (przed 1195-1266) z rodu Sobiesławiców. Było to wynikiem konsekwentnej polityki prowadzonej przez władcę Pomorza Wschodniego, który w latach 20. XIII wieku prawdopodobnie odbił ziemię słupską z rąk Duńczyków. W świetle dokumentów nadal pozostaje to kwestią sporną wśród badaczy, niemniej taka wykładnia przeważa w pomorzoznawstwie i badaniach nad dziejami regionu. Na pewno wcześniej przez kilka lat król duński Waldemar II Zwycięski (1170-1241) był władcą zwierzchnim nad słupską kasztelanią, która odgrywała coraz ważniejszą rolę w tej części Pomorza.

Lokowany na prawie lubeckim Słupsk zaczął się dynamicznie rozwijać, co związane było z kupiecko-portowym charakterem miasta, do którego – wzorem innych miast pomorskich – coraz chętniej ściągali kupcy i osadnicy z Lubeki. Bezpośredni wpływ na to miało zakończenie długotrwałej wojny prowadzonej przez Pomorzan z Zakonem Krzyżackim w latach 1242-1253.

Pomimo że rozwiązania przestrzenno-architektoniczne miast lokowanych na prawie lubeckim przeważnie nie przewidywały placu typowo rynkowego, w Słupsku miejsce takie pojawiło się dość szybko. Pod tym względem już w średniowieczu nasze miasto stanowiło jeden z wyjątków wśród miast położonych na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego i przylegających doń terenach. Lubeckie założenia lokacyjne przyjmowały głównie miasta związane ze Związkiem Hanzeatyckim, do którego Słupsk przystąpił pod koniec kolejnego stulecia (około roku 1382), kiedy miasto znowu przynależało do księstwa Gryfitów.

Fot. fragment południowej części murów miejskich Słupska