Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku

SŁUPSK

ul. Dominikańska 5-9
tel. 59 842 40 81

GODZINY OTWARCIA:

Poniedziałek-Wtorek: nieczynne
Środa: 12:00-17:00
Czwartek-Niedziela: 09:30-17:00


 

 

Nowy Portret Witkacego w Muzeum w Słupsku

Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885-1939)

Portret Marii Zielińskiej, 1914 rok, olej, płótno, 45 x 66 cm, nr inw. MPŚ-M/1552

sygnowany ołówkiem w prawym dolnym narożniku

 

Od 14 czerwca 2013 roku na wystawie stałej prac Witkacego eksponowanej w Zamku Książąt Pomorskich w Słupsku - głównej siedzibie Muzeum Pomorza Środkowego, oglądać można najnowszy nabytek: Portret Marii Zielińskiej.

 

 

Obraz jest pod wieloma względami unikatowy: pochodzi z wczesnego okresu, z którego zachowało się zaledwie kilkanaście portretów olejnych. Dotychczas nie był znany witkacologom, nie był reprodukowany ani wystawiany. Przedstawia zidentyfikowaną osobę - młodą kobietę leczącą się w Zakopanem na gruźlicę. Obraz jest dobrej klasy. Niedokończona partia dolna - nie obniżając jego wartości artystycznej - pozwala zapoznać się z tajnikami warsztatu. Obraz namalowany został w przełomowym dla artysty roku 1914 (w lutym popełniła samobójstwo narzeczona Witkacego - Jadwiga Janczewska).

Dla słupskiej kolekcji dzieło jest tym bardziej cenne, że dotychczas mieliśmy tylko sześć obrazów olejnych (w tym jeden dwustronny i jeden autoportret). Z okresu młodzieńczego (do 1914 roku) mieliśmy dziesięć prac. W prawie pięćdziesięcioletniej historii kolekcji nigdy nie zaoferowano słupskiemu muzeum portretu olejnego z wczesnego okresu twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza. Dobry stan zachowania obrazu pozwala na publiczną prezentację zaledwie kilkanaście dni po sfinalizowaniu transakcji.

 

Portret Marii Zielińskiej został nam zaoferowany we wrześniu 2012 roku. Jego wartość dla słupskiej kolekcji była bezdyskusyjna. Ekspertyzę potwierdzającą autentyczność obrazu przygotowała Anna Żakiewicz - witkacolog, kustosz dyplomowany Muzeum Narodowego w Warszawie, autorka rozprawy doktorskiej o młodzieńczej twórczości Witkacego. Anna Żakiewicz od ponad dwudziestu lat współpracuje z naszym muzeum - jest współautorką albumowego katalogu słupskiej kolekcji dzieł (1996), była opiekunem naukowym drugiej sesji witkacowskiej (2004). Fragment ekspertyzy warto zacytować: "Portret Marii Zielińskiej, poza jego walorami artystycznymi, jest ważnym dokumentem przełomowego okresu życia Witkacego. Stanowi nie tylko zapis jego stanu emocjonalnego po wielkiej tragedii osobistej, lecz także zapowiada jego dalszą, w pełni dojrzałą już twórczość. Jest więc bardzo pożądane, by obraz ten trafił do zbiorów publicznych, a Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku jest miejscem najbardziej odpowiednim. Posiada ono bowiem największą kolekcję prac Witkacego, a także systematycznie organizuje wystawy i konferencje poświęcone jego twórczości".

 

Na posiedzeniu Komisji Kustoszy ds. Muzealiów obraz został zakwalifikowany do zakupu. Na tym samym posiedzeniu komisja uzależniła finalizację transakcji od otrzymania dotacji w ramach programów ogłaszanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W ostatnim dniu pierwszego naboru, czyli 30 listopada ubiegłego roku, złożyliśmy stosowny wniosek. Zyskał on pozytywną opinię ekspertów. Wniosek otrzymał 93,20 punktów na 100 możliwych i zajął drugie miejsce (razem z wnioskiem z Muzeum Narodowego we Wrocławiu; więcej punktów dostało tylko Muzeum Narodowe w Krakowie). Ostateczną decyzję o dofinansowaniu podjął, zgodnie z przepisami, minister. W efekcie placówce naszej przyznana została kwota 249.600 złotych (co pokryło ponad 3/4 kosztów zakupu); była to cała suma, o jaką wnioskowaliśmy i zarazem niemal maksymalna kwota dofinansowania. Pozostałe środki otrzymaliśmy dzięki dofinansowaniu ze strony Marszałka Województwa Pomorskiego oraz dzięki wsparciu lokalnych sponsorów.

 

Relatywnie wysoka cena jest w pełni uzasadniona unikatowością i jakością obrazu oraz jego znaczeniem dla kolekcji. Stanowi on bardzo istotne uzupełnienie kolekcji gromadzonej od 1965 roku i udostępnianej na wystawie stałej od 1982. Z perspektywy muzealników, ale także i miłośników twórczości Witkacego istotne jest to, że portret będący dotychczas w rękach prywatnych stał się własnością publiczną, dostępną każdemu zainteresowanemu.

 

(Beata Zgodzińska, kustosz kolekcji Witkacego, 13 czerwca 2013 roku)

 

dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

logo MKiDN

 

 dofinansowano ze środków Marszałka Województwa Pomorskiego

logo Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego

 

sponsorzy:

Kazimierz Stępniak,  Słupsk

 

 


KEGAR, Kępice

 

kegar

Przedsiębiorstwo Gospodarki  Mieszkaniowej, Słupsk

logo PGM


Rotary Club, Słupsk

Logo Rotary Club Słupsk

 


Bank Spółdzielczy w Ustce

sgb

Spółdzielcza Grupa Bankowa

Bank Spółdzielczy w Ustce

 


Optyk Józef Gill, Słupsk

logo optyk gill


Profarm, Lębork

logo profarm


Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej, Słupsk

logo pgk


Wodociągi, Słupsk

Logo Wodociągi Słupsk